برتران بواسه پسر ماهيگيري به نام ژاك بواسه بود. او در حدود 1345 در آرل زاده شد. در سال 1372 در آنجا ازدواج كرد و فرزندان زيادي يافت. او مساح بود و در سال 1414 يا پس از آن از دنيا رفت.
ظاهراً تحصيلات خوبي داشت، ولي معلومات لاتينياش سطحي و معلومات پرونسياش ضعيف بود؛ او يك مساح تجربي بود، كه احتمالاً با نوشتههاي مساحي آشنايي نداشت، بلكه پيرو سنّتهاي محلي بود.
همهٴ نوشتههاي او به زبان پرونسي و بهصورت نسخههاي اصلي و رونويسي آنهاست. آنها را ميتوان سه دسته كرد:
1. تاريخ. تاريخ رويدادهاي پاپي و رويدادهاي آرل و پرونس، با مطالب زيادي دربارهٴ خود و خانوادهاش، كه نوشتن آن را در حدود 1389 شروع كرده و از 1365 تا 1400، 1372ـ1414 ادامه دارد. دو نسخهٴ خطي اصلي از آن در دست است. يكي در جنوا، ديگري در پاريس.
2. مجموعهٴ متنهاي منظوم و منثور پرونسي. نسخهٴ خط موٴلف در 71 برگ در مجموعهٴ خصوصي (پل آربو، اكس ـ آن ـ پرونس). او اين متنها را فقط رونويسي كرده (1372ـ 1375)، ولي برخي از آنها جز در اين نسخه بر جاي نمانده است. مجموعه حاوي
داستان سيدراك (سيزدهم ـ1)،
داستان پسر خوب (محاورهاي ميان هادريانوس و اپيكتِتوس)، داستان آرل، زندگي مريم مجدليه و زندگي قديس
تروفيموس (از قديسان آرل) است.
3. (اين مهمترين اثر او و دليل نوشته شدن اين يادداشت است.) رساله در مساحي. نسخهٴ خط موٴلف در 316 صفحهٴ قطع رحلي؛ تصاوير بسيار جالب و ساده است كه خود برتران ترسيم و رنگآميزي كرده است. رساله بدون نظم و ترتيب و تا جايي كه ديدهام (چون تنها بخشي از آن در اختيارم بود) بدون اعمال رياضي است. اين رساله شامل مسائل فني، از جمله دربارهٴ مقياسهاي محلي (مقياس طولي برابر با مقياس آوينيون كه به تأييد آنتوان اولين و برتران بواسه رسيده بود، بر ديوار كاخ سلطنتي آرل حك شده بود). كتاب حاوي مسائل حقوقي از قبيل حقوق ساحلنشيني در اراضي رسوبي تازه يا جزاير ميان رودخانههاست. رساله بارها به آرنولد ويلانووايي (سيزدهم ـ2) نسبت داده شده و گفته ميشود آن را در سال 1312 بهدستورِ رُبِر شاه ناپل (1309ـ1343) و كنت پرونس نوشته است. آرنولد در سال 1311 درگذشته است و اين انتساب قابل تأييد نيست. شايد اين انتساب بهخاطر آن باشد كه آرنولد برجستهترين نويسندهٴ كاتالونيايي بود كه برتران ميشناخت. ممكن است نويسندهٴ واقعي، در صورتي كه برتران نباشد، شخصي باشد به نام آرنو دل پوئي، كه با آرنولد ويلانووايي معروف اشتباه شده است. رساله به صورتي كه در دست ماست در بخشهاي متعددي نوشته شده (تنها تاريخهايي كه در آن ديده ميشود، آخرين تاريخهاست و مربوط به 1404ـ 1405). موٴلف بخش مقدماتي، تصور